Schermen en grenzen

Kwetsbaar offline? Dan ook online.

Waarom de online leefwereld óók een zorgdomein is.

Een jongere wordt via Snapchat geronseld om te jumpen. Een jongere wordt via Roblox gegroomd. Een jongere wordt slachtoffer van sextortion. Een andere jongere raakt via Discord verstrikt in extremistische denkbeelden.

Dit is de dagelijkse realiteit voor veel kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking, leerproblemen, ASS of een andere ondersteuningsbehoefte. Offline kwetsbaarheid verdwijnt niet online.

Toch sluiten beleid, protocollen en bestaande werkwijzen vaak onvoldoende aan op deze digitale werkelijkheid. Op de werkvloer betekent dit dat professionals regelmatig misgrijpen. Wat vraagt dat van jouw professionele handelen?

In deze keynote laat ik zien waarom de online leefwereld een volwaardig zorgdomein is. Aan de hand van actuele wetenschappelijke inzichten, praktijkcasussen en concrete handvatten ontdek je hoe je de online leefwereld structureel meeneemt in signalering, begeleiding en behandeling.

De online leefwereld is geen scherm. Het is de plek waar kwetsbaarheid, beïnvloeding, criminaliteit én ontwikkeling samenkomen. Dáár hoort professionele zorg aanwezig te zijn.

Offlimits: Eerste Hulp bij Online Ongelukken

Een keynote-lezing over wat Offlimits als kanarie in de digitale kolenmijn ziet online bij het Meldpunt, de Preventielijn en de Hulplijn en welke hulp er is, voor zowel kinderen met als zonder ondersteuningsbehoefte.

Tussen vrijheid en bescherming

Wat kan en mag er in de begeleiding van kinderen, jongeren en volwassenen met een extra ondersteuningsbehoefte in de online wereld?

De online wereld en sociale media zijn niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Voor kinderen, jongeren en volwassenen met een extra ondersteuningsbehoefte bieden zij unieke kansen voor contact, creativiteit en ontwikkeling. Tegelijkertijd kunnen zij online ook te maken krijgen met risico’s, zoals grensoverschrijdend gedrag, misleiding, online pesten of het delen van persoonlijke informatie.

Voor professionals werkzaam in het onderwijs en de (jeugd)zorg roepen deze ontwikkelingen vaak vragen op. Hoe ondersteun je iemand bij veilig en verantwoord online deelnemen? Waar ligt de balans tussen vrijheid en bescherming? En wat mag of moet je als professional doen wanneer zorgen ontstaan over online gedrag?

In deze lezing neemt Monica de Visser deelnemers mee in de kansen en risico’s van de online wereld voor mensen met een extra ondersteuningsbehoefte. Met praktijkvoorbeelden en actuele wet- en regelgeving biedt zij praktische handvatten aan professionals om digitale weerbaarheid te versterken en zorgvuldig afwegingen te maken tussen vrijheid, veiligheid en passende ondersteuning.

Niet zenden, maar ZOEN’en – Oplossingsgericht in gesprek over mediagebruik

Trudy Jorna · Togwel

In deze workshop staat het goede gesprek over mediagebruik centraal. Hoe blijf je als professional in contact met kinderen en jongeren met een ondersteuningsbehoefte, ook wanneer er zorgen zijn over schermgebruik, online gedrag of grenzen? Niet met het opgeheven vingertje, maar vanuit contact, nieuwsgierigheid en vertrouwen.

Kortom: we gaan ZOEN’en. Zacht, Open, Eerlijk en Nieuwsgierig het gesprek aangaan. De workshop is herkenbaar, interactief en gericht op vragen en handvatten die jullie als deelnemers direct kunnen gebruiken in jullie eigen praktijk.

Wat te doen, wat te laten bij digitale seksuele grensoverschrijding

Fabriek69

Je hebt in de ochtend de inspirerende lezing van Robbert Hoving van Offlimits gevolgd. Nu is het tijd om de volgende stap te zetten.

In deze interactieve workshop duiken we samen in de praktijk. We bespreken wat je moet weten wanneer digitale seksuele grensoverschrijding heeft plaatsgevonden. We gaan in op de nieuwste risicovolle trends op sociale media. Als leerkracht, begeleider of (professioneel) opvoeder van kinderen en jongeren met een ondersteuningsbehoefte is deze kennis onmisbaar. Je krijgt concrete handvatten om kinderen en jongeren goed te begeleiden. Daarnaast bespreken we met elkaar wat je wél moet doen – en minstens zo belangrijk – wat je juist níét moet doen wanneer een kind of jongere te maken krijgt met digitaal seksueel geweld of misbruik. Zo ga je naar huis met meer kennis, meer vertrouwen en direct toepasbare inzichten voor jouw dagelijkse praktijk.

Liefde of list?

Online romance scams en datingfraude bij jongeren met LVB of ASS

Janneke Schokkenbroek

In deze interactieve workshop krijgen professionals inzicht in de wereld van online romance scams en datingfraude. Aan de hand van uitleg en voorbeelden zoeken we samen naar antwoorden op vragen zoals: Hoe herken je signalen van online romance scams zoals grooming, emotionele manipulatie, en financiële uitbuiting? Wat maakt jongeren met een verstandelijke beperking of ASS kwetsbaar voor deze online misleiding? En hoe ga je hierover in gesprek op een manier die aansluit bij hun belevingswereld? De workshop biedt professionals handvatten om risico’s te signaleren en passende begeleiding te bieden bij zorgen of vermoedens.

No risk, no reward? Over het moediger en slimmer omgaan met online risicovol gedrag van jonge neurodivergente mensen.

Rogier de Groot · Hogeschool Leiden

Jonge neurodivergente mensen bewegen zich dagelijks in een online wereld vol kansen én risico’s. Hoe ga je daar als professional mee om? Geef je ruimte voor autonomie en ontwikkeling, of grijp je in om te beschermen tegen online misbruik en schadelijke ervaringen?

In deze workshop verkent onderzoeker Rogier de Groot hoe je als professional moediger en slimmer kunt handelen in dit spanningsveld. Wat betekent moed in de begeleiding van jonge neurodivergente mensen? En hoe helpt dat om beter om te gaan met online risicovol gedrag?

De workshop combineert reflectie met praktische handvatten. Deelnemers gaan naar huis met nieuwe inzichten én een concreet stappenplan dat direct toepasbaar is in de eigen praktijk.

Mr. Rogier de Groot MSc. (1980) is sinds 2010 als docent en onderzoeker verbonden aan de Hogeschool Leiden. Hij is als promotieonderzoeker verbonden aan de onderzoeksgroep Professioneel Omgaan met Risicovol Gedrag (PORG). Binnen de onderzoeksgroep richt hij zich op de digitale wereld van jonge, neurodivergente mensen (met bijzondere aandacht voor jongeren met een lvb) en hoe ouders en professionals daar een betekenisvolle rol in kunnen spelen. Hiertoe heeft hij onder meer het spel ‘In het hoofd van de hacker’ ontwikkeld.

Game- en schermverslaving bij jongeren en kinderen met ASS

Matthias Dewilde · Gamechangers

Kinderen en jongeren met ASS, en breder met een extra ondersteuningsbehoefte, zoals ADHD of hoogbegaafdheid, zijn vaak extra gevoelig voor de aantrekkingskracht van games, sociale media en YouTube. Schermen bieden ontspanning, voorspelbaarheid en sociale verbinding, maar kunnen ook leiden tot conflicten, slaapproblemen, sociaal isolement of problematisch gebruik.

In deze praktijkgerichte sessie gaan we dieper in op de relatie tussen een ondersteuningsbehoefte en game- en schermgebruik. Wanneer spreken we van een probleem? Welke signalen wijzen op een mogelijke verslaving? Waarom zijn deze jongeren extra kwetsbaar? En vooral: hoe kan je als hulpverlener, begeleider en school hiermee omgaan?

Aan de hand van praktijkvoorbeelden en concrete handvatten krijg je inzicht in het herkennen, voorkomen en aanpakken van problematisch game- en schermgebruik. Daarbij is er aandacht voor motivatie, weerstand, afspraken rond schermtijd en het versterken van een gezonde balans tussen online en offline.

Matthias Dewilde is ervaringsdeskundige gameverslaving, auteur van het boek 'Game Over' en oprichter van GameChangers. In België sprak hij al voor meer dan 60.000 leerlingen, ouders en hulpverleners en begeleidde hij met GameChangers de afgelopen 7 jaar meer dan 500 gezinnen naar een on- en offlineleven in balans.

Mediajungle Casusmodel

Niels Bloembergen · Mediajungle

Hoe kom je tot een breed gedragen structurele oplossing bij een media gerelateerd incident? Een interactieve workshop met ruimte voor casuïstiek.

Grip op online verleiding: aansluiten bij de online leefwereld van jongeren (met een LVB)

Doris van Rooijen · CCV

In deze workshop staat centraal hoe jongeren (met een LVB) online in de knel kunnen komen, bijvoorbeeld bij geldezelpraktijken of online beïnvloeding. We bespreken situaties uit de praktijk en laten zien wat kan werken om jongeren weerbaarder te maken. Deelnemers krijgen concrete handvatten om signalen te herkennen, het gesprek aan te gaan en aan te sluiten bij de leefwereld van jongeren.

10 technische tips en instellingen om online risico’s te verminderen bij cliënten met een verstandelijke beperking

Evelyn Verburgh · Mediajungle

Naast praten met je cliënt over online ervaringen en waar mogelijk meekijken, kun je ook op een heel praktische manier risico’s verkleinen. In deze workshop loop je stap voor stap door de belangrijkste instellingen en knoppen van de meest gebruikte apps (zoals WhatsApp, Snapchat, TikTok, Facebook) en game- en gokplatformen. Door deze samen goed te zetten, creëer je een veiligere online omgeving, zónder dat je daarbij de autonomie van je cliënt aantast. Aan de hand van 10 concrete tips ontdek je hoe je samen met de cliënt (of diens netwerk) online risico’s kunt verminderen.